Soms denk je dat je datgene wel verwerkt hebt. Je praat er gewoon over en je functioneert prima.
En toch geeft je lichaam andere signalen af.
Ik hoor dit zo vaak in mijn praktijk.
Vrouwen die zeggen: “Ik snap het allemaal wel, ik weet dat ik moet loslaten en verwerken, en dat heb ik ook gedaan, maar ik voel me anders en niet mezelf.”
Het is een misvatting dat trauma alleen in je hoofd zit.
Onverwerkt trauma wordt opgeslagen in je zenuwstelsel, je spieren en in je adem.
In dit artikel lees je 7 lichamelijke signalen van onverwerkt trauma en hoe je herkent dat jouw lichaam nog in overlevingsstand staat.
Wat is onverwerkt trauma eigenlijk
Trauma gaat niet alleen over wat er toen is gebeurd.
Het gaat over hoe veilig jij je voelde tijdens wat er gebeurde, dat gevoel is opgeslagen in je lichaam en daar heb je nu "last" van.
Vaak wordt er bij trauma gedacht aan grote ongelukken of iets dergelijks maar het is meer:
Langdurig niet gezien worden.
Altijd sterk moeten zijn.
Het verlies van een ouder of kind.
Emotionele afwijzing.
Als je je alleen en niet begrepen voelde, heeft je lichaam zich aangepast. Dat is wat er gebeurt bij overleven.
Alleen… soms blijft die spanning hangen. En dan spreken we van onverwerkt trauma.
Hoe ontstaan lichamelijke klachten door trauma
Wanneer je iets ingrijpends meemaakt, schakelt je lichaam automatisch over naar overleef stand.
Je hartslag stijgt.
Je spieren spannen aan.
Je ademhaling wordt sneller.
En dat is ook normaal.
Maar als die spanning niet volledig wordt ontladen, blijft je zenuwstelsel in de zo gehete waakstand staan. Jaren later kan dit nog steeds lichamelijke klachten geven.
Het enige wat je lichaam probeert is je te beschermen. Alleen doet het dat soms veel te lang.
1. Je lichaam staat altijd een beetje “aan”.
Je schouders zijn gespannen.
Je klemt je kaken op elkaar
Je buik en/of je borst voelen strak aan, alsof er een riem omheen geklemd zit.
Zelfs wanneer je op de bank zit, blijft er (onbewust) lichte alertheid.
Misschien heb je weleens gemerkt dat wanneer je een film aan het kijken bent dat je schouders bijna je oren raken of dat je merkt dat je pijn in je kaken krijgt vanwege het klemmen.
Dit zijn tekenen dat je zenuwstelsel geen volledige rust kent.
2. Je bent chronisch moe zonder duidelijke oorzaak
Ondank dat je ogenschijnlijk goed en lang hebt geslapen, wordt je niet uitgerust wakker.
Je merkt dat je energie snel verdwijnt. Je voelt je snel leeg.
Veel vrouwen, bij mij in de praktijk zeggen: “Ik ben gewoon druk” , en "ik heb gelezen dat dit bij de overgang hoort".
Maar je kunt ook moe zijn van altijd alert zijn en het "aan" staan.
Langdurige stress en onverwerkt trauma putten je systeem nu eenmaal uit.
3. Je ademhaling is hoog en oppervlakkig
Adem je diep in je buik, of vooral in je borst?
Veel mensen houden ongemerkt hun adem vast bij spanning.
Een lichaam dat zich niet veilig voelt, ademt opppervlakkig.
Mini oefening, 1 minuut
Leg één hand op je borst en één hand op je buik.
Adem 4 tellen rustig in door je neus.
Adem 6 tellen langzaam uit door je mond.
Doe dit vijf keer.
En check dan eens
Zijn je schouders iets gezakt
Is je kaak iets zachter
Voelt je buik anders
Misschien merk je wel verschil.....
4. Darmklachten en buikpijn door stress
Buikpijn.
Opgeblazen gevoel.
Wisselende ontlasting; obstipatie, diarree.
Je darmen reageren namelijk heel sterk op spanning.
Bij langdurige stress of onverwerkt trauma zie je hier dan ook vaak lichamelijke klachten zonder duidelijke medische oorzaak.
5. Je bent snel overprikkeld of schrikt snel
Drukke ruimtes kosten je veel energie.
Je schrikt van plotselinge geluiden.
Je systeem blijft alert, het staat altijd "aan".
6. Ontspannen voelt ongemakkelijk
Je hebt eindelijk rust, je bent een weekendje weg, op vakantie of je doet mee aan een yogales, en dan voel je onrust.
Misschien lig je in bed en merk je dat je lijf juist onrustig wordt zodra het stil wordt.
Je lichaam kent spanning als normaal. Rust voelt juist vreemd en ongemakkelijk.
Dat zie ik vaak bij vrouwen met onverwerkt trauma. Ze willen ontspannen, maar hun systeem weet niet goed hoe.
7. Diverse lichamelijke klachten die blijven terugkomen
Je kunt hierbij denken aan klachten zoals hoofdpijn, nekpijn, pijn op de borst en allerlei "vage" klachten zonder directe aanleiding.
Je lost de ene klacht op en er komt iets anders voor terug.
Je lichaam blijft signalen geven totdat het zich veilig voelt.
Wat is het verschil tussen stress en onverwerkt trauma
Stress is in principe tijdelijk. Je lichaam activeert en ontspant daarna weer. Je kunt denken aan deelnemen aan het verkeer, of een presentie houden, examen doen, een eerste date etc.
Maar bij onverwerkt trauma blijft je zenuwstelsel hangen in alertheid.
Je reageert sterker en sneller.
Je merkt dat je meer tijd nodig hebt om te herstellen.
Je voelt je gespannen zonder duidelijke aanleiding.
Dit verschil is belangrijk om te weten.
Wanneer moet je hulp zoeken bij trauma klachten
Als je meerdere bovenstaande signalen herkent.
Als je merkt dat je rust niet vanzelf terugkom en het moeilijk vindt om te ontspannen.
Als je al veel hebt geprobeerd maar je lichaam gespannen blijft.
Je lichaam en zenuwstelsel hebben begeleiding nodig om weer die veiligheid te ervaren.
Herstel van onverwerkt trauma begint dus heel vaak bij het lichaam.
Je lichaam mag stap voor stap weer leren dat het nu veilig is. De spanning is niet meer nodig.
Ik heb hier recent ook een podcast over opgenomen, luister 'm HIER


