7 signalen dat je trauma (nog) niet verwerkt is.

Soms denk je dat je datgene wel verwerkt hebt. Je praat er gewoon over en je functioneert prima.

En toch geeft je lichaam andere signalen af.

Ik hoor dit zo vaak in mijn praktijk.
Vrouwen die zeggen: “Ik snap het allemaal wel, ik weet dat ik moet loslaten en verwerken, en dat heb ik ook gedaan, maar ik voel me anders en niet mezelf.”

Het is een misvatting dat trauma alleen in je hoofd zit.
Onverwerkt trauma wordt opgeslagen in je zenuwstelsel, je spieren en in je adem.

In dit artikel lees je 7 lichamelijke signalen van onverwerkt trauma en hoe je herkent dat jouw lichaam nog in overlevingsstand staat.

Wat is onverwerkt trauma eigenlijk

Trauma gaat niet alleen over wat er toen is gebeurd.
Het gaat over hoe veilig jij je voelde tijdens wat er gebeurde, dat gevoel is opgeslagen in je lichaam en daar heb je nu "last" van.

Vaak wordt er bij trauma gedacht aan grote ongelukken of iets dergelijks maar het is meer:

Langdurig niet gezien worden.
Altijd sterk moeten zijn.
Het verlies van een ouder of kind.
Emotionele afwijzing.

Als je je alleen en niet begrepen voelde, heeft je lichaam zich aangepast. Dat is wat er gebeurt bij overleven.

Alleen… soms blijft die spanning hangen. En dan spreken we van onverwerkt trauma.

Hoe ontstaan lichamelijke klachten door trauma

Wanneer je iets ingrijpends meemaakt, schakelt je lichaam automatisch over naar overleef stand.

Je hartslag stijgt.
Je spieren spannen aan.
Je ademhaling wordt sneller.

En dat is ook normaal.

Maar als die spanning niet volledig wordt ontladen, blijft je zenuwstelsel in de zo gehete waakstand staan. Jaren later kan dit nog steeds lichamelijke klachten geven.

Het enige wat je lichaam probeert is je te beschermen. Alleen doet het dat soms veel te lang.

1. Je lichaam staat altijd een beetje “aan”.

Je schouders zijn gespannen.
Je klemt je kaken op elkaar
Je buik en/of je borst voelen strak aan, alsof er een riem omheen geklemd zit.

Zelfs wanneer je op de bank zit, blijft er (onbewust) lichte alertheid.

Misschien heb je weleens gemerkt dat wanneer je een film aan het kijken bent dat je schouders bijna je oren raken of dat je merkt dat je pijn in je kaken krijgt vanwege het klemmen.

Dit zijn tekenen dat je zenuwstelsel geen volledige rust kent.

2. Je bent chronisch moe zonder duidelijke oorzaak

Ondank dat je ogenschijnlijk goed en lang hebt geslapen, wordt je niet uitgerust wakker.

Je merkt dat je energie snel verdwijnt. Je voelt je snel leeg.

Veel vrouwen, bij mij in de praktijk zeggen: “Ik ben gewoon druk” , en "ik heb gelezen dat dit bij de overgang hoort".

Maar je kunt ook moe zijn van altijd alert zijn en het "aan" staan.

Langdurige stress en onverwerkt trauma putten je systeem nu eenmaal uit.

3. Je ademhaling is hoog en oppervlakkig

Adem je diep in je buik, of vooral in je borst?

Veel mensen houden ongemerkt hun adem vast bij spanning.

Een lichaam dat zich niet veilig voelt, ademt opppervlakkig.

Mini oefening, 1 minuut

Leg één hand op je borst en één hand op je buik.
Adem 4 tellen rustig in door je neus.
Adem 6 tellen langzaam uit door je mond.

Doe dit vijf keer.

En check dan eens
Zijn je schouders iets gezakt
Is je kaak iets zachter
Voelt je buik anders

Misschien merk je wel verschil.....

4. Darmklachten en buikpijn door stress

Buikpijn.
Opgeblazen gevoel.
Wisselende ontlasting; obstipatie, diarree.

Je darmen reageren namelijk heel sterk op spanning.

Bij langdurige stress of onverwerkt trauma zie je hier dan ook vaak lichamelijke klachten zonder duidelijke medische oorzaak.

5. Je bent snel overprikkeld of schrikt snel

Drukke ruimtes kosten je veel energie.
Je schrikt van plotselinge geluiden.

Je systeem blijft alert, het staat altijd "aan".

6. Ontspannen voelt ongemakkelijk

Je hebt eindelijk rust, je bent een weekendje weg, op vakantie of je doet mee aan een yogales, en dan voel je onrust.

Misschien lig je in bed en merk je dat je lijf juist onrustig wordt zodra het stil wordt.

Je lichaam kent spanning als normaal. Rust voelt juist vreemd en ongemakkelijk.

Dat zie ik vaak bij vrouwen met onverwerkt trauma. Ze willen ontspannen, maar hun systeem weet niet goed hoe.

7. Diverse lichamelijke klachten die blijven terugkomen

Je kunt hierbij denken aan klachten zoals hoofdpijn, nekpijn, pijn op de borst en allerlei "vage" klachten zonder directe aanleiding.

Je lost de ene klacht op en er komt iets anders voor terug.

Je lichaam blijft signalen geven totdat het zich veilig voelt.

Wat is het verschil tussen stress en onverwerkt trauma

Stress is in principe tijdelijk. Je lichaam activeert en ontspant daarna weer. Je kunt denken aan deelnemen aan het verkeer, of een presentie houden, examen doen, een eerste date etc.

Maar bij onverwerkt trauma blijft je zenuwstelsel hangen in alertheid.

Je reageert sterker en sneller.
Je merkt dat je meer tijd nodig hebt om te herstellen.
Je voelt je gespannen zonder duidelijke aanleiding.

Dit verschil is belangrijk om te weten.

Wanneer moet je hulp zoeken bij trauma klachten

Als je meerdere bovenstaande signalen herkent.
Als je merkt dat je rust niet vanzelf terugkom en het moeilijk vindt om te ontspannen.
Als je al veel hebt geprobeerd maar je lichaam gespannen blijft.

Je lichaam en zenuwstelsel hebben begeleiding nodig om weer die veiligheid te ervaren.

Herstel van onverwerkt trauma begint dus heel vaak bij het lichaam.

Je lichaam mag stap voor stap weer leren dat het nu veilig is. De spanning is niet meer nodig.

Ik heb hier recent ook een podcast over opgenomen, luister 'm HIER

Machteloosheid

Machteloosheid. Dit is het gevoel wat ik op dit moment ervaar.
Op dit moment wordt mijn dochter geopereerd. Natuurlijk weet ik dat ze in goede handen is maar toch breekt mijn moederhart als ik haar onder narcose zie gaan.

Dit is de 2e operatie die ze ondergaat, de eerste is helaas niet goed gegaan. Dus mag ze vandaag naar een gespecialiseerd ziekenhuis. Ik ga er dan ook vanuit dat het deze keer goed gaat en dat het resultaat blijvend is.

Machteloos gevoel vanaf de zijlijn
Mijn situatie is natuurlijk niet bijzonder, ik weet dat ook jij je wel (meer dan) eens machteloos gevoelt hebt. Machteloos omdat je graag wilt dat iemand beter wordt, geen pijn of ongemak voelt en ervaart.

In de praktijk zie ik veel van deze voorbeelden. Mensen die zich machteloos voelen omdat een persoon van wie zij houden mentaal lijdt. Ze hebben al veel adviezen gegeven aan een hun en sommige adviezen zijn opgevolgd waarbij het resultaat wisselend is/ was maar niet blijvend. Anders waren ze nu verlost van deze mentale struggel.

Als je iets zelf niet ondergaat sta je altijd vanaf de zijlijn. Het is afwachten of de persoon in kwestie jouw advies op wilt / kan en gaat volgen. Ook al weet jij dat “dit” echt de oplossing is, zelf dan moet degene dat ook nog zo zien en ervaren. Dit maakt dat jij je machteloos voelt.

Machteloosheid bij jezelf
Je kan je natuurlijk ook machteloos voelen over je eigen situatie. Misschien is jouw situatie wel uitzichtloos! Je hebt alles al geprobeerd en niets lijkt te werken. Op advies van de huisarts ben je naar de POH GGZ doorverwezen, die kon niet zoveel met jouw complexe klachten dus werd je doorverwezen naar de psycholoog in een reguliere GGZ instelling. Daar kwam je op de wachtlijst en toen je uiteindelijk je intake gesprek had kreeg je te horen dat er een aantal verschillende behandelingen werden voorgesteld. Om te beginnen werd er EMDR geadviseerd, hiervoor kom je op een wachtlijst te staan die gemiddeld 6-9 maanden duurt! Op de tussentijd te overbruggen werd aangeraden om deel te nemen aan een groepsprogramma, hier is de wachttijd slechts ca. 3 maanden voor.

In de tussentijd moet je het zelf maar even uitzoeken en vooral rustig blijven en geen “vervelende” situaties opzoeken die jouw mentale klachten en onrust verergeren.

Je vrienden willen jou natuurlijk ook helpen, er is geadviseerd om naar de yoga te gaan, te gaan wandelen of te gaan zwemmen, zoek een hobby, ga naar de acupuncturist en er was ook iemand die heel veel baat heeft gehad bij hypnotherapie, maar dat moest degene wel zelf betalen.

Het einde van de wereld
Je begint dan maar met de adviezen die het makkelijkst zijn en het minste geld kosten, je gaat wandelen en af en toe sporten. Helaas helpt dit onvoldoende en de machteloosheid wordt steeds groter en je krijgt steeds meer het gevoel dat dit het einde van de wereld is. “waarom werk er nou niets bij mij, en bij een ander wel? Misschien ben ik niet te helpen en moet ik maar accepteren dat dit mijn leven is, pfff”.

Uit nood begin je dan maar met yoga. Maar dit is niets voor jou toch? “Bij yoga moet je lenig en slank zijn, en ik ben geen van beide”. Mega gespannen en zo stijf als een houten plank stap je ongemakkelijk de yogaschool in. Je komt in houdingen waarvan je niet weet hoe deze je ooit kunnen ontspannen, je krijgt er alleen maar meer last van. En dan die eind ontspanning. “Ga maar lekker liggen en sluit je ogen” hoor je de docent zeggen. Je vraagt je oprecht af hoe je dit kan doen, “al die mensen hier en dan ook nog eens mijn ogen sluiten ga ik echt niet doen, ik wil zien wat er gebeurt. Als ik mijn ogen sluit raak ik de controle kwijt en zie ik niet meer wat er gebeurt”.

Nadat je een paar keer de yoga geprobeerd hebt merk je toch dat dit iets voor je doet. “Thuis lukken al deze houdingen en oefeningen niet maar als ik bij de yoga ben merk ik dat ik iets meer kan ontspannen en loslaten”. Helaas is dat gevoel maar van korte duur want als je naar buiten stapt neemt het ongemakkelijke gevoel en het gevoel van spanning weer je hele lichaam en hoofd over.

Vol onrust bel je wederom naar de GGZ met de vraag of er al plek is voor de emdr of de groepstherapie. Eindelijk hoor je dat je volgende week mag starten met de groepstherapie. Je ziet weer een lichtpuntje.

Groepstherapie
De dag dat de groepstherapie start ervaar je gezonde spanning. “Dit gaat mij beter maken”, is het enige wat er in je hoofd omgaat. 2x per week ga je naar deze groepssessies maar je merkt dat het weinig doet. Het is een soort praatgroep en lijkt wel een lotgenotenschap. Het ene verhaal is nog schrijnender dan het andere. Vaak ga je met een zwaarder en deprimerender gevoel naar huis dan dat je die dan daar bent gekomen. Dus na een aantal weken komt de machteloosheid weer terug. Deze keer nog groter en zwaarder dan voorheen; “kon dat nog”?

Je vraagt een gesprek aan en verteld tegen de groepsleider dat dit niet werkt voor jou en je vraagt of er geen andere therapie is die ook wordt vergoedt vanuit de zorgverzekering. Je krijgt hier helaas geen positief bericht op terug. “Dit is de enige therapie die vanuit de verzekeraar vergoedt wordt, en u staat op de wachtlijst voor de trauma verwerking middels EMDR” krijg je te horen.

Je stopt dan ook maar weer met deze vorm van therapie….

Je raakt jezelf kwijt
Het is al heel lang geleden dat je vrolijk en vol energie in de ochtend te bed uit kwam, maar de laatste paar weken is dat gevoel alleen maar toegenomen. Je hebt nergens zin in, zit volledig in de ziektewet en je komt bijna niet meer buiten de deur. Je kan de schijn ook niet meer ophouden tegenover je kinderen. Die zien jou alleen maar huilen en op bed liggen, ze praten nog weinig tegen je want als ze dat doen schreeuw je vaak naar ze. Achteraf voel je je hier schuldig over en voel je je een waardeloze moeder….

Vrienden negeer je en je zorgt steeds minder voor jezelf. Je kookt bijna niet want je hebt geen honger en als je kinderen bij jou zijn probeer je wat lekkers te maken voor hun maar ook dat kost steeds meer moeite. “Wat heeft het allemaal nog voor zin, wie zal mij eigenlijk missen als ik er niet meer ben”? Met deze gedachten loop je steeds vaker rond en je bedenkt allerlei manieren om uit te leven te stappen.

Je wordt bang van je eigen gedachten en gaat weer naar de huisarts, mogelijk is er nog iets anders wat ik kan doen….

Verwijzing van de huisarts
Je doet (wederom) je verhaal bij de huisarts en die zegt dat je op de wachtlijst staat en dat zij verder niets anders kunnen doen. Ze hebben alles al geprobeerd en alle verwijzingen zijn al afgegeven.

Dan geeft de huisarts aan dat er nog iets anders is waarvan hij weet dat het kan helpen. Er wordt momenteel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en de eerste resultaten zijn heel positief. Natuurlijk wil je dat proberen, wat is het? Je merkt dat er weer een kleine opleving komt, er is toch nog hoop!
De huisarts verteld je over de onderzoeken naar hypnotherapie maar je krijgt ook te horen dat dit valt onder alternatieve geneeswijze en dat dit deels of niet vergoedt wordt door de zorgverzekeraar.

Is hypnotherapie de oplossing?
Thuis ga je op onderzoek uit, ze zoekt het hele internet af en dit lijkt de oplossing te zijn voor de mentale klachten die jij ervaart. Je belt die vriendin op die ooit heeft gezegd dat je hypnotherapie moet doen omdat het bij haar ook zo goed heeft geholpen. Na dit gesprek ben je nog enthousiaster en ga je opzoek naar een hypnotherapeut bij jou in de buurt.

Je komt op een site terecht van een therapeut die je aanspreekt en je plant een afspraak in. Tijdens dit gesprek worden al je vragen, twijfel en onrust weggenomen. Ja, dit is wat jij gaat doen.
“oja, nog een vraag, wat kost het eigenlijk”?
Als je hoort wat een traject kost blokkeer je. “Jeetje, dat is meer dat ik dacht. Dat heb ik nu niet”. Je spreekt af er even over na te denken en je gaat iets wat gedemotiveerd naar huis.

Wat kost de huidige situatie
De dagen en de weken verstrijken langzaam. Het bedrag wat je moet betalen bij de hypnotherapeut is zo hoog, en je weet niet of het werkt. Moet je dit dan wel doen? Is er niet iets anders wat de zorgverzekeraar zal vergoeden?
Je merkt dat je steeds verder weg zakt. Je kinderen hebben aangegeven vaker bij papa te willen zijn omdat het bij en met jou niet zo leuk (meer) is.

Je vraagt opnieuw een gesprek aan bij de hypnotherapeut en legt jouw twijfel voor. Daar wordt je de vraag gesteld wat de huidige situatie jou nu kost en wat het je al gekost heeft. “Tja, energie, frustratie, mijn nachtrust, mijn werk en de band met mijn kinderen, die raak ik nu ook kwijt”. De volgende vraag luidt “wat ben je van plan dit nog meer te laten kosten”? Tja, die vraag is lastiger te beantwoorden, eigenlijk niets. Ben het wel zat was het antwoord.

Nu pas valt het kwartje, dat je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen succes en gezondheid. Je bedankt voor het gesprek en geeft aan in te willen stappen in een traject. We gaan wat dieper in op je vraagstukken en praten verder over de mogelijkheden. Over 3 weken plannen we de eerste sessie in!

Dit was een gesprek wat ik een paar jaar geleden heb gevoerd met een klant. Als je haar van te voren had gezegd dat de uitkomst van hypnotherapie zo geweldig zou zijn en een wereld van verschil zou maken had ze jou of mij mogelijk niet geloofd. Maar nu ze zelf heeft ondervonden dat afhankelijkheid van de reguliere zorg en de zorgverzekerde zorg haar niet verder kon helpen ging ze zelf opzoek en nam ze de regie over haar eigen leven weer terug.

Ondertussen is mijn dochter weer terug op de afdeling, nog een beetje dizzy en afwezig door de narcose maar heel blij dat alles goed gegaan is. Fijn dat ik nu weer zelf voor haar kan zorgen, ik voel me niet meer machteloos!

Aangesloten bij:

Discover more from Groei en Meer

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram