Slapeloosheid door stress

Waarom kan ik niet slapen door stress?

Misschien herken je jezelf hier wel in; Je ligt in bed, doodmoe, maar zodra je je ogen sluit begint je hoofd te malen. Wat er vandaag allemaal gebeurd is. Wat je morgen moet doen. Oude herinneringen die ineens weer bovenkomen. En hoe harder je denkt: “ik moet nu slapen”, hoe wakkerder je wordt.

Stress is één van de grootste oorzaken van slapeloosheid. Je lichaam staat onder spanning, je hartslag is hoger, je ademhaling is sneller en je zenuwstelsel staat “aan”. Je wilt slapen, maar je lijf denkt dat het in actie moet komen.

Veel vrouwen die last hebben van slapeloosheid ervaren daarnaast ook gevoelens van leegte of paniek. In mijn eerdere blogs vertel ik meer over waarom je je leeg voelt en hoe paniekaanvallen ontstaan.

Hoe veroorzaakt stress slaapproblemen?

Stress voel je niet alleen in je hoofd, je merkt het ook als een lichamelijke reactie. Je lichaam maakt hormonen aan zoals adrenaline en cortisol. Deze hormonen zorgen ervoor dat je alert blijft. Super handig natuurlijk als er gevaar dreigt, maar allesbehalve handig als je in bed ligt.

Wanneer nachtelijke stress langer aanhoudt, raakt je hele ritme verstoord. Je valt moeilijker in slaap, je wordt vaker wakker en je komt niet in de diepe slaap die je nodig hebt om te herstellen. Daardoor ben je overdag uitgeput, sneller emotioneel en voelt alles zwaarder.

Wat zijn de gevolgen van slecht slapen door stress?

Na een paar slechte nachten merk je al dat je concentratie minder is, je bent prikkelbaarder en emotioneler. Maar als slapeloosheid weken of maanden doorgaat, kan het nog veel meer impact hebben. Denk hierbij aan:

  • Verminderde weerstand en vaker ziek zijn
  • Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en spierspanning
  • Somberheid, angst en prikkelbaarheid
  • Verhoogd risico op burn-out

Slaaptekort wordt ook wel eens een zachte "sluipmoordenaar" genoemd.

Wat helpt tegen slapeloosheid door stress?

Er bestaat geen wondermiddel, maar er zijn wel dingen die écht verschil maken. Kleine gewoontes die je helpen om beter te slapen bij stress:

  • Ontwikkel een avondritueel. Doe elke avond hetzelfde rustige ritueel: een warme douche, een boek lezen, zachte muziek. Zo geef je je lichaam het signaal dat het mag ontspannen.
  • Je bed is om in te slapen. Leer je lijf dat je in je bed moet slapen, als je langer dan 15 minuten wakker ligt ga dan ergens anders heen, bijvoorbeeld een stoel in je slaapkamer waar je kan lezen of kijk tv in de woonkamer. Als je dan weer moe wordt ga je weer in je bed liggen.
  • Schrijf je hoofd leeg. Neem een notitieboekje en schrijf op wat er in je hoofd zit. Door je gedachten uit je hoofd te halen, hoef je ze niet mee je bed in te nemen.
  • Let op je ademhaling. Probeer langzaam en diep te ademen: vier tellen in, zes tellen uit. Dit kalmeert je zenuwstelsel en maakt inslapen makkelijker.
  • Minder schermen. Het blauwe licht van je telefoon of laptop houdt je hersenen wakker. Leg ze minstens een uur voor bedtijd weg.
  • Let op wat je drinkt. Koffie, energiedrank en zelfs alcohol kunnen je slaap flink verstoren.

Hoe kan ik beter omgaan met piekeren in bed?

Veel slapeloosheid door stress komt door piekeren. Je gedachten draaien in rondjes en je krijgt ze niet stil. Wat kan helpen, is om jezelf terug te halen naar het hier en nu.

Focus op je ademhaling. Of benoem in je hoofd vijf dingen die je ziet, vier dingen die je hoort, drie dingen die je voelt. Dit haalt je brein weg bij de eindeloze gedachtestroom.

En wees lief voor jezelf. Lig je wakker? Dat betekent dat je lichaam spanning vasthoudt. Geef jezelf toestemming om te rusten, ook al slaap je nog niet. Doe iets, liefst ergens anders dan in bed, zodat je moe wordt.

Wanneer is slapeloosheid door stress een probleem?

Iedereen slaapt weleens slecht. Maar als je wekenlang slecht slaapt en het je dagelijks leven beïnvloedt, dan is het belangrijk om er iets mee te doen. Slapeloosheid kan betekenen dat er meer speelt: te veel stress, onverwerkt trauma of een burn-out (die op de loer ligt).

Herken je dit? Lees ook mijn blog over omgaan met trauma om te ontdekken of er meer speelt dan alleen slapeloosheid.

Slapeloosheid

Misschien vraag je je geregeld af: “Waarom lukt het mij niet om gewoon te slapen?” Helaas is dit is een signaal van je lichaam, om je te laten weten dat er te veel spanning is. Voel heel bewust wat je nodig hebt, en probeer daar naar te handelen.

Je nachtrust kan echt herstellen. Soms met kleine gewoontes, soms met hulp.

Veelgestelde vragen over slapeloosheid door stress

Hoe weet ik of mijn slapeloosheid door stress komt?

Als je vooral wakker ligt door piekeren, spanning in je lijf of zorgen, dan is stress vaak de oorzaak.

Wat helpt om sneller in slaap te vallen bij stress?

Een vast avondritueel, ademhalingsoefeningen en je gedachten opschrijven maken het makkelijker om in slaap te vallen.

Hoe lang duurt slapeloosheid door stress?

Bij tijdelijke stress gaat het vaak vanzelf weer over. Maar als stress langer aanhoudt, kan slapeloosheid weken of zelfs maanden duren.

Kun je ziek worden van slapeloosheid?

Ja. Langdurig slecht slapen vergroot de kans op verschillende, diverse fysieke klachten, somberheid en burn-out.

Helpt meditatie bij slapeloosheid door stress?

Ja. Meditatie of rustige yoga kan je zenuwstelsel kalmeren en je voorbereiden op slaap.

Machteloosheid

Machteloosheid. Dit is het gevoel wat ik op dit moment ervaar.
Op dit moment wordt mijn dochter geopereerd. Natuurlijk weet ik dat ze in goede handen is maar toch breekt mijn moederhart als ik haar onder narcose zie gaan.

Dit is de 2e operatie die ze ondergaat, de eerste is helaas niet goed gegaan. Dus mag ze vandaag naar een gespecialiseerd ziekenhuis. Ik ga er dan ook vanuit dat het deze keer goed gaat en dat het resultaat blijvend is.

Machteloos gevoel vanaf de zijlijn
Mijn situatie is natuurlijk niet bijzonder, ik weet dat ook jij je wel (meer dan) eens machteloos gevoelt hebt. Machteloos omdat je graag wilt dat iemand beter wordt, geen pijn of ongemak voelt en ervaart.

In de praktijk zie ik veel van deze voorbeelden. Mensen die zich machteloos voelen omdat een persoon van wie zij houden mentaal lijdt. Ze hebben al veel adviezen gegeven aan een hun en sommige adviezen zijn opgevolgd waarbij het resultaat wisselend is/ was maar niet blijvend. Anders waren ze nu verlost van deze mentale struggel.

Als je iets zelf niet ondergaat sta je altijd vanaf de zijlijn. Het is afwachten of de persoon in kwestie jouw advies op wilt / kan en gaat volgen. Ook al weet jij dat “dit” echt de oplossing is, zelf dan moet degene dat ook nog zo zien en ervaren. Dit maakt dat jij je machteloos voelt.

Machteloosheid bij jezelf
Je kan je natuurlijk ook machteloos voelen over je eigen situatie. Misschien is jouw situatie wel uitzichtloos! Je hebt alles al geprobeerd en niets lijkt te werken. Op advies van de huisarts ben je naar de POH GGZ doorverwezen, die kon niet zoveel met jouw complexe klachten dus werd je doorverwezen naar de psycholoog in een reguliere GGZ instelling. Daar kwam je op de wachtlijst en toen je uiteindelijk je intake gesprek had kreeg je te horen dat er een aantal verschillende behandelingen werden voorgesteld. Om te beginnen werd er EMDR geadviseerd, hiervoor kom je op een wachtlijst te staan die gemiddeld 6-9 maanden duurt! Op de tussentijd te overbruggen werd aangeraden om deel te nemen aan een groepsprogramma, hier is de wachttijd slechts ca. 3 maanden voor.

In de tussentijd moet je het zelf maar even uitzoeken en vooral rustig blijven en geen “vervelende” situaties opzoeken die jouw mentale klachten en onrust verergeren.

Je vrienden willen jou natuurlijk ook helpen, er is geadviseerd om naar de yoga te gaan, te gaan wandelen of te gaan zwemmen, zoek een hobby, ga naar de acupuncturist en er was ook iemand die heel veel baat heeft gehad bij hypnotherapie, maar dat moest degene wel zelf betalen.

Het einde van de wereld
Je begint dan maar met de adviezen die het makkelijkst zijn en het minste geld kosten, je gaat wandelen en af en toe sporten. Helaas helpt dit onvoldoende en de machteloosheid wordt steeds groter en je krijgt steeds meer het gevoel dat dit het einde van de wereld is. “waarom werk er nou niets bij mij, en bij een ander wel? Misschien ben ik niet te helpen en moet ik maar accepteren dat dit mijn leven is, pfff”.

Uit nood begin je dan maar met yoga. Maar dit is niets voor jou toch? “Bij yoga moet je lenig en slank zijn, en ik ben geen van beide”. Mega gespannen en zo stijf als een houten plank stap je ongemakkelijk de yogaschool in. Je komt in houdingen waarvan je niet weet hoe deze je ooit kunnen ontspannen, je krijgt er alleen maar meer last van. En dan die eind ontspanning. “Ga maar lekker liggen en sluit je ogen” hoor je de docent zeggen. Je vraagt je oprecht af hoe je dit kan doen, “al die mensen hier en dan ook nog eens mijn ogen sluiten ga ik echt niet doen, ik wil zien wat er gebeurt. Als ik mijn ogen sluit raak ik de controle kwijt en zie ik niet meer wat er gebeurt”.

Nadat je een paar keer de yoga geprobeerd hebt merk je toch dat dit iets voor je doet. “Thuis lukken al deze houdingen en oefeningen niet maar als ik bij de yoga ben merk ik dat ik iets meer kan ontspannen en loslaten”. Helaas is dat gevoel maar van korte duur want als je naar buiten stapt neemt het ongemakkelijke gevoel en het gevoel van spanning weer je hele lichaam en hoofd over.

Vol onrust bel je wederom naar de GGZ met de vraag of er al plek is voor de emdr of de groepstherapie. Eindelijk hoor je dat je volgende week mag starten met de groepstherapie. Je ziet weer een lichtpuntje.

Groepstherapie
De dag dat de groepstherapie start ervaar je gezonde spanning. “Dit gaat mij beter maken”, is het enige wat er in je hoofd omgaat. 2x per week ga je naar deze groepssessies maar je merkt dat het weinig doet. Het is een soort praatgroep en lijkt wel een lotgenotenschap. Het ene verhaal is nog schrijnender dan het andere. Vaak ga je met een zwaarder en deprimerender gevoel naar huis dan dat je die dan daar bent gekomen. Dus na een aantal weken komt de machteloosheid weer terug. Deze keer nog groter en zwaarder dan voorheen; “kon dat nog”?

Je vraagt een gesprek aan en verteld tegen de groepsleider dat dit niet werkt voor jou en je vraagt of er geen andere therapie is die ook wordt vergoedt vanuit de zorgverzekering. Je krijgt hier helaas geen positief bericht op terug. “Dit is de enige therapie die vanuit de verzekeraar vergoedt wordt, en u staat op de wachtlijst voor de trauma verwerking middels EMDR” krijg je te horen.

Je stopt dan ook maar weer met deze vorm van therapie….

Je raakt jezelf kwijt
Het is al heel lang geleden dat je vrolijk en vol energie in de ochtend te bed uit kwam, maar de laatste paar weken is dat gevoel alleen maar toegenomen. Je hebt nergens zin in, zit volledig in de ziektewet en je komt bijna niet meer buiten de deur. Je kan de schijn ook niet meer ophouden tegenover je kinderen. Die zien jou alleen maar huilen en op bed liggen, ze praten nog weinig tegen je want als ze dat doen schreeuw je vaak naar ze. Achteraf voel je je hier schuldig over en voel je je een waardeloze moeder….

Vrienden negeer je en je zorgt steeds minder voor jezelf. Je kookt bijna niet want je hebt geen honger en als je kinderen bij jou zijn probeer je wat lekkers te maken voor hun maar ook dat kost steeds meer moeite. “Wat heeft het allemaal nog voor zin, wie zal mij eigenlijk missen als ik er niet meer ben”? Met deze gedachten loop je steeds vaker rond en je bedenkt allerlei manieren om uit te leven te stappen.

Je wordt bang van je eigen gedachten en gaat weer naar de huisarts, mogelijk is er nog iets anders wat ik kan doen….

Verwijzing van de huisarts
Je doet (wederom) je verhaal bij de huisarts en die zegt dat je op de wachtlijst staat en dat zij verder niets anders kunnen doen. Ze hebben alles al geprobeerd en alle verwijzingen zijn al afgegeven.

Dan geeft de huisarts aan dat er nog iets anders is waarvan hij weet dat het kan helpen. Er wordt momenteel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en de eerste resultaten zijn heel positief. Natuurlijk wil je dat proberen, wat is het? Je merkt dat er weer een kleine opleving komt, er is toch nog hoop!
De huisarts verteld je over de onderzoeken naar hypnotherapie maar je krijgt ook te horen dat dit valt onder alternatieve geneeswijze en dat dit deels of niet vergoedt wordt door de zorgverzekeraar.

Is hypnotherapie de oplossing?
Thuis ga je op onderzoek uit, ze zoekt het hele internet af en dit lijkt de oplossing te zijn voor de mentale klachten die jij ervaart. Je belt die vriendin op die ooit heeft gezegd dat je hypnotherapie moet doen omdat het bij haar ook zo goed heeft geholpen. Na dit gesprek ben je nog enthousiaster en ga je opzoek naar een hypnotherapeut bij jou in de buurt.

Je komt op een site terecht van een therapeut die je aanspreekt en je plant een afspraak in. Tijdens dit gesprek worden al je vragen, twijfel en onrust weggenomen. Ja, dit is wat jij gaat doen.
“oja, nog een vraag, wat kost het eigenlijk”?
Als je hoort wat een traject kost blokkeer je. “Jeetje, dat is meer dat ik dacht. Dat heb ik nu niet”. Je spreekt af er even over na te denken en je gaat iets wat gedemotiveerd naar huis.

Wat kost de huidige situatie
De dagen en de weken verstrijken langzaam. Het bedrag wat je moet betalen bij de hypnotherapeut is zo hoog, en je weet niet of het werkt. Moet je dit dan wel doen? Is er niet iets anders wat de zorgverzekeraar zal vergoeden?
Je merkt dat je steeds verder weg zakt. Je kinderen hebben aangegeven vaker bij papa te willen zijn omdat het bij en met jou niet zo leuk (meer) is.

Je vraagt opnieuw een gesprek aan bij de hypnotherapeut en legt jouw twijfel voor. Daar wordt je de vraag gesteld wat de huidige situatie jou nu kost en wat het je al gekost heeft. “Tja, energie, frustratie, mijn nachtrust, mijn werk en de band met mijn kinderen, die raak ik nu ook kwijt”. De volgende vraag luidt “wat ben je van plan dit nog meer te laten kosten”? Tja, die vraag is lastiger te beantwoorden, eigenlijk niets. Ben het wel zat was het antwoord.

Nu pas valt het kwartje, dat je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen succes en gezondheid. Je bedankt voor het gesprek en geeft aan in te willen stappen in een traject. We gaan wat dieper in op je vraagstukken en praten verder over de mogelijkheden. Over 3 weken plannen we de eerste sessie in!

Dit was een gesprek wat ik een paar jaar geleden heb gevoerd met een klant. Als je haar van te voren had gezegd dat de uitkomst van hypnotherapie zo geweldig zou zijn en een wereld van verschil zou maken had ze jou of mij mogelijk niet geloofd. Maar nu ze zelf heeft ondervonden dat afhankelijkheid van de reguliere zorg en de zorgverzekerde zorg haar niet verder kon helpen ging ze zelf opzoek en nam ze de regie over haar eigen leven weer terug.

Ondertussen is mijn dochter weer terug op de afdeling, nog een beetje dizzy en afwezig door de narcose maar heel blij dat alles goed gegaan is. Fijn dat ik nu weer zelf voor haar kan zorgen, ik voel me niet meer machteloos!

Aangesloten bij:

Discover more from Groei en Meer

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram