Heb je onlangs een EMDR-behandeling gehad en merk je dat je spierpijn hebt?
Misschien voel je spanning in je nek, schouders of rug. Misschien voelt je lichaam zwaar, ben je vermoeid of lijkt het alsof je een intensieve sportschooltraining hebt gehad.
Dan vraag je je misschien af:
Kan spierpijn na EMDR normaal zijn?
Het korte antwoord is: ja, dat kan!
Hoewel niet iedereen lichamelijke klachten ervaart na EMDR, geven veel mensen aan dat zij na een sessie last hebben van spierpijn, vermoeidheid, hoofdpijn of een gevoel van spanning in hun lichaam.
In dit artikel leg ik uit waarom dit gebeurt, wat je kunt verwachten en wanneer het verstandig is om contact op te nemen met je behandelaar.
Wat gebeurt er tijdens EMDR?
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing.
Tijdens een EMDR-sessie wordt een herinnering geactiveerd die emotioneel belastend is. Tegelijkertijd wordt het werkgeheugen belast door bijvoorbeeld oogbewegingen, geluiden of tikjes.
Hierdoor krijgt het brein de mogelijkheid om de herinnering op een andere manier te verwerken en te kaderen.
Voor veel mensen vermindert hierdoor de emotionele lading van een gebeurtenis.
Maar verwerken gebeurt niet alleen in het hoofd.
Ook het lichaam speelt hierbij een belangrijke rol.
Waarom kan EMDR lichamelijke klachten veroorzaken?
Wanneer je een ingrijpende gebeurtenis hebt meegemaakt, slaat het lichaam vaak spanning op.
Soms merk je dat direct.
Soms ook niet.
Veel mensen leven jarenlang met een verhoogd spanningsniveau zonder dat ze zich daarvan bewust zijn.
Tijdens een behandeling kan het zenuwstelsel beginnen met het verwerken van spanning die al lange tijd aanwezig was.
Dat kan zich uiten in:
- Spierpijn
- Hoofdpijn
- Vermoeidheid
- Misselijkheid
- Meer / heftiger dromen
- Huilbuien
- Prikkelbaarheid / kort lontje
- Een gevoel van onrust
Het betekent niet automatisch dat er iets misgaat.
Vaak betekent het juist dat er iets in beweging is gekomen.
Waarom voelt spierpijn soms alsof je hebt gesport?
Een vergelijking die veel mensen herkennen:
Na een intensieve sportsessie kun je spierpijn krijgen omdat je spieren hard hebben gewerkt.
Na EMDR kan iets vergelijkbaars gebeuren.
Niet omdat je spieren letterlijk hebben getraind, maar omdat je zenuwstelsel en lichaam hard aan het werk zijn geweest.
Veel mensen merken dat ze tijdens een sessie onbewust spanning vasthouden.
Bijvoorbeeld in:
- Schouders
- Kaak
- Nek
- Rug
- Buik
Wanneer die spanning losser begint te worden, kan dat tijdelijk ongemak veroorzaken.
Welke lichamelijke klachten komen vaker voor na EMDR?
Spierpijn is zeker niet de enige klacht die mensen melden.
Veel voorkomende reacties zijn:
Vermoeidheid
Sommige mensen voelen zich na een sessie uitgeput.
Dat is niet vreemd. Verwerken kost energie.
Hoofdpijn
Vooral wanneer er veel spanning aanwezig was.
Meer / heftiger dromen
Het brein blijft vaak nog dagen of weken bezig met verwerken.
Emotionele reacties
Meer huilen, sneller geraakt zijn of emotioneler reageren dan normaal.
Onrust
Sommige mensen ervaren juist meer spanning voordat er meer rust ontstaat.
Betekent spierpijn dat EMDR werkt?
Niet per sé.
En andersom geldt dat ook.
Geen spierpijn betekent niet dat EMDR niet werkt.
Spierpijn is simpelweg één van de mogelijke reacties van het lichaam.
Iedereen verwerkt op zijn of haar eigen manier.
Sommige mensen merken lichamelijke veranderingen.
Anderen ervaren vooral emotionele veranderingen.
En weer anderen merken aanvankelijk weinig, maar zien later alsnog verschil.
Wanneer komt spierpijn vaker voor?
In mijn ervaring zie je lichamelijke reacties vaker bij mensen die langere tijd onder spanning hebben gestaan.
Bijvoorbeeld:
- Na een moeilijke jeugd
- Na langdurige stress
- Bij emotionele verwaarlozing
- Na verlies of rouw
- Bij traumatische ervaringen
- Bij complexe trauma's (CPTSS)
Wanneer spanning jarenlang aanwezig is geweest, raakt het lichaam gewend aan een bepaalde staat van alertheid.
Verandering kan dan tijdelijk voelbaar zijn.
Wat als je je slechter voelt na EMDR?
Sommige mensen schrikken wanneer klachten tijdelijk toenemen.
Ze denken:
"Het ging net beter."
"Waarom voel ik me nu slechter?"
"Heeft EMDR wel gewerkt?"
Dat hoeft niet te betekenen dat er iets mis is gegaan.
Lees hierover ook mijn uitgebreide artikel:
Terugval na EMDR: waarom gebeurt dit en wat kun je doen?
Daarin leg ik uitgebreid uit waarom sommige mensen zich tijdelijk slechter kunnen voelen voordat er meer rust ontstaat.
Wat kun je doen bij spierpijn na EMDR?
Geef jezelf de ruimte om te herstellen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Voldoende rust nemen
- Wandelen in de natuur
- Goed slapen
- Genoeg water drinken
- Ademhalingsoefeningen
- Lichte beweging
Probeer daarnaast niet direct te analyseren of alles "goed" gaat.
Verwerken verloopt zelden in een rechte lijn.
Wanneer neem je contact op met je behandelaar?
Neem contact op wanneer:
- Klachten erg heftig worden
- Je je onveilig voelt
- Je twijfelt over wat je ervaart
- Je merkt dat je vastloopt
Je hoeft niet te wachten tot een volgende afspraak.
Juist wanneer je vragen hebt, kan overleg veel rust en helderheid geven.
Wat als EMDR niet voldoende helpt?
Sommige mensen merken dat EMDR bepaalde klachten vermindert, maar dat er toch iets blijft terugkomen.
Bijvoorbeeld:
- Onrust
- Angst
- Stress
- Triggers
- Negatieve overtuigingen
Dat zie ik regelmatig bij mensen met langdurige of complexe trauma's (CPTSS).
In zulke situaties kan aanvullende begeleiding helpen om ook de diepere lagen van spanning en overlevingsmechanismen aan te pakken.
Lees hierover ook:
Deze onderwerpen hangen vaak meer met elkaar samen dan mensen denken.
Tot slot
Spierpijn na EMDR kan vervelend zijn, maar is vaak een normale reactie van het lichaam op een intensief verwerkingsproces.
Het betekent niet automatisch dat er iets mis is gegaan.
Geef jezelf de tijd, ruimte en zachtheid die herstel vraagt.
En merk je dat klachten blijven terugkomen of dat je vastloopt in je herstelproces?
Dan kan het waardevol zijn om samen eens te onderzoeken wat jouw lichaam en systeem nog nodig hebben om echt tot rust te komen.
