Misschien verlang je al heel lang naar rust…

Je gaat op de bank zitten, eindelijk een rustig moment.

Geen afspraken, geen werk, geen verplichtingen.

En toch…

Voelt je lichaam nog steeds gespannen.

Je merkt dat je schouders hoog zitten, je ademhaling blijft oppervlakkig.

Je gedachten blijven doorgaan, je hoort ieder geluid in huis en je voelt direct wanneer de sfeer verandert.

Misschien betrap je jezelf erop dat je zelfs tijdens een wandeling alweer bezig bent met wat je straks allemaal nog moet doen. Het is net alsof ontspannen simpelweg niet meer lukt.

Misschien vraag je jezelf regelmatig af:

"Waarom kan ik niet ontspannen?"

"Waarom blijf ik altijd zo gespannen?"

"Waarom voelt mijn lichaam alsof het nooit uit kan?"

Als je dit herkent, weet dan dat je zeker niet de enige bent.

Sterker nog…

Dit is één van de meest voorkomende klachten die ik hoor in mijn praktijk.

Veel vrouwen denken dat ze gewoon slecht zijn in ontspannen.

Dat ze teveel nadenken, dat ze perfectionistisch zijn of dat ze gewoon gevoeliger zijn dan anderen.

Maar vaak ligt de oorzaak veel dieper.

Je lichaam probeert je misschien nog steeds te beschermen, ook al is het gevaar allang voorbij.

In deze blog ontdek je:

• waarom ontspannen soms juist moeilijk voelt;
• waarom je lichaam voortdurend "aan" kan blijven staan;
• welke signalen daarbij horen;
• waarom dit vaak niets met zwakte te maken heeft;
• én hoe je stap voor stap weer meer rust kunt ervaren.

Waarom ontspannen niet vanzelf gaat

Voor veel mensen voelt ontspannen als vanzelfsprekend.

Na een drukke dag ploffen ze op de bank.

Hun lichaam schakelt langzaam terug, hun ademhaling wordt rustiger, hun spieren ontspannen en hun hoofd wordt stiller.

Maar wanneer jouw zenuwstelsel jarenlang geleerd heeft alert te zijn, werkt dat anders.

Je lichaam kent dan eigenlijk nog maar één stand.

Aan.

Niet omdat jij dat zo graag wilt, maar omdat jouw brein ooit heeft geleerd dat alert zijn veiliger was dan ontspannen.

Je zenuwstelsel onthoudt veel meer dan je denkt

Wanneer je iets ingrijpends meemaakt, gebeurt er veel meer dan alleen een herinnering.

Je zenuwstelsel slaat namelijk ook op:

• hoe veilig je je voelde;

• hoe je lichaam reageerde;

• welke emoties erbij hoorden;

• welke signalen gevaar betekenden.

Wanneer die spanning niet volledig verwerkt wordt, kan je lichaam jarenlang blijven reageren alsof het gevaar nog steeds aanwezig is.

Ook wanneer jouw verstand allang weet dat alles veilig is.

Daarom is ontspannen soms helemaal geen keuze, je zenuwstelsel heeft simpelweg nog niet geleerd dat het weer veilig mag worden.

👉 Lees hier ook mijn uitgebreide blog over Traumaverwerking: hoe verwerk je een trauma en krijg je weer rust in je hoofd?

9 signalen dat jouw lichaam voortdurend "aan" staat

Iedereen ervaart dit anders en toch hoor ik vaak dezelfde signalen terug.

Misschien herken jij jezelf hierin.

1. Je schrikt snel

Een deur die dichtvalt.

Een telefoon die afgaat.

Iemand die onverwacht achter je staat.

Je lichaam reageert direct.

2. Je bent altijd moe

Niet omdat je te weinig slaapt.

Maar omdat alert zijn enorm veel energie kost.

Je lichaam draait eigenlijk de hele dag overuren.

3. Je kunt moeilijk stilzitten

Zodra je gaat zitten voel je onrust.

Alsof je nog iets moet doen.

Alsof je niet "mag" ontspannen.

4. Je voelt voortdurend spanning

In je:

• schouders;
• nek;
• kaak;
• rug;
• buik.

Soms merk je pas hoe gespannen je bent wanneer iemand je erop wijst.

5. Je bent voortdurend bezig met anderen

Je let op gezichtsuitdrukkingen.

Stemgeluid.

Sfeer.

Lichaamstaal.

Vaak nog voordat iemand zelf iets zegt.

6. Je hoofd staat nooit stil

Je denkt vooruit.

Je piekert.

Je bereidt gesprekken alvast voor.

Je bedenkt allerlei scenario's.

7. Je slaapt licht

Je wordt snel wakker.

Of je wordt wakker en bent direct weer alert.

8. Ontspannen voelt ongemakkelijk

Dit klinkt misschien vreemd.

Maar sommige vrouwen worden juist onrustig zodra ze eindelijk niets hoeven.

Alsof rust onveilig voelt.

9. Je voelt je verantwoordelijk voor alles

Je wilt voorkomen dat er problemen ontstaan.

Je probeert conflicten te vermijden.

Je houdt iedereen tevreden.

Vaak zonder dat je het zelf doorhebt.

Waarom gebeurt dit?

Je lichaam probeert niet moeilijk te doen, je lichaam probeert je te beschermen.

Dat is een enorm verschil, maar nu niet meer nodig en dat ervaar je vaak als belastend en heel erg storend.

Wanneer je vroeger weinig veiligheid hebt ervaren, leert je zenuwstelsel:

"Blijf opletten."

"Blijf voelen."

"Blijf controleren."

"Blijf voorbereid."

Dat was toen misschien heel helpend, maar nu jaren later kan hetzelfde beschermingsmechanisme ervoor zorgen dat je nooit meer écht ontspant.

Dit hoeft geen groot trauma te zijn

Veel vrouwen zeggen tegen mij:

"Maar ik heb toch helemaal niets ernstigs meegemaakt?"

En toch blijken ze opgegroeid te zijn, of in (een) relatie(s) gezeten hebben:

• met veel kritiek;
• in een onvoorspelbaar gezin;
• met een ouder die snel boos werd;
• met weinig emotionele veiligheid;
• of jarenlang zichzelf aangepast te hebben.

Ook dat kan diepe sporen achterlaten.

Trauma ontstaat namelijk niet alleen door één grote gebeurtenis.

Soms ontstaat het juist door honderden kleine momenten waarop jij je niet veilig voelde.

Lees ook mijn blog Hyperalert zijn na trauma: waarom blijf ik altijd alert? Daar leg ik uitgebreid uit hoe een zenuwstelsel langdurig in de overlevingsstand kan blijven staan.

Waarom ontspannen soms juist spannend voelt

Dit is misschien wel het meest bijzondere.

Veel vrouwen worden juist onrustig wanneer ze eindelijk proberen te ontspannen, sommige vrouwen ervaren zelf paniekaanvallen.

Ze nemen een warm bad, ze gaan mediteren, ze gaan liggen en ineens voelen ze:

• hartkloppingen;

• onrust;

• tranen;

• spanning.

Dat is helaas niet vreemd, sterker nog.

Dat is vaak precies wat er gebeurt wanneer een lichaam jarenlang spanning heeft vastgehouden.

Ontspanning voelt dan onbekend en stressvol.

Ons brein kiest bijna altijd voor het bekende. Zelfs wanneer dat niet prettig is.

Waarom positief denken meestal niet genoeg is

Veel goedbedoelde adviezen zijn:

• "Laat het los."

• "Denk positiever."

• "Geniet gewoon."

• "Ontspan eens."

Maar als jouw zenuwstelsel voortdurend alarm slaat, kun je dat niet wegdenken.

Herstel begint niet in je hoofd. Herstel begint met veiligheid!

En pas wanneer jouw lichaam zich veilig voelt, ontstaat er ruimte om echt te ontspannen.

Hoe leer je je lichaam weer ontspannen?

Gelukkig kan dat.

Natuurlijk niet in één dag. Maar wel stap voor stap.

1. Begrijp wat er gebeurt

Alleen al weten dat je lichaam je probeert te beschermen, haalt vaak veel schuldgevoel weg.

Je bent niet zwak of gek.

Je lichaam doet precies waarvoor het ontworpen is.

2. Zoek kleine momenten van rust

Niet meteen een uur mediteren. Begin klein en simpel.

Bijvoorbeeld:

• bewust wandelen;
• voelen hoe je voeten de grond raken;
• rustig ademhalen;
• een kop thee drinken zonder telefoon;
• met je handen door zand, rijst of schelpen gaan.

Meer kleine momenten van veiligheid zijn vaak krachtiger dan grote oefeningen.

3. Luister naar je lichaam

• Vermoeidheid.

• Spanning.

• Onrust.

Dit zijn allemaal signalen.

Hoe beter je daarnaar leert luisteren, hoe sneller je lichaam merkt dat het niet meer hoeft te vechten.

4. Zoek begeleiding wanneer je vastloopt

Soms lukt het niet alleen.

Juist wanneer je al jarenlang in een overlevingsstand leeft, kan begeleiding helpen om patronen te doorbreken die je zelf niet meer ziet.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Misschien herken je jezelf in meerdere dingen uit deze blog.

Je:

• voelt je voortdurend gespannen;
• slaapt slecht;
• blijft piekeren;
• bent snel overprikkeld;
• schrikt snel;
• vindt ontspannen moeilijk;
• loopt steeds tegen dezelfde patronen aan.

Dan is het goed om verder te kijken dan alleen stress.

Vaak ligt er iets diepers onder. En juist daar kun je aan werken.

Je hoeft niet altijd "aan" te blijven staan

Misschien leef je al jaren op deze manier. Misschien weet je niet eens beter.

Maar wat jouw lichaam ooit heeft geleerd, kan het ook weer afleren.

Dat vraagt tijd, veiligheid, geduld.

En soms de juiste begeleiding.

Ik zie het dagelijks gebeuren bij vrouwen die dachten dat rust nooit meer mogelijk zou zijn.

Langzaam verdwijnt de constante spanning, ze slapen beter, voelen zich lichter en durven weer te vertrouwen.

Hun verleden verdwijnt natuurlijk niet, maar omdat hun lichaam eindelijk leert dat het nu veilig is.

En dat gun ik jou ook.

Lees ook

Wanneer je merkt dat ontspannen moeilijk is, zijn deze blogs misschien ook waardevol voor je:

• Traumaverwerking: hoe verwerk je een trauma en krijg je weer rust in je hoofd?
• Waarom blijf ik altijd alert? Hyperalert zijn na trauma uitgelegd
• Terugval na EMDR: waarom je je soms tijdelijk slechter voelt
• Zelfvertrouwen herstellen na trauma: 7 stappen om weer in jezelf te geloven
• Waarom is hulp vragen zo moeilijk? 10 redenen uitgelegd
• 5 tekenen dat je jezelf onbewust wegcijfert
• Waarom ben ik altijd zo moe